السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)
7
تفسير هدايت (فارسى)
پيشگفتار مقدمهء استاد واعظ زاده از من خواستند مقدمه اى بر تفسير هدايت ، ترجمهء تفسير " من هدى القرآن " تأليف دانشمند آگاه و متتبع وذوفنون ، علامه سيد محمد تقى مدرسى بنگارم . اينك با كمى فرصت و ضيق وقت ، با مرورى بر مجلدات اين تفسير نفيس ، سطورى را به رشته تحرير مى آورد كه صرفا دورنمايى از اين كار مهم براى خوانندگان ترسيم مى نمايد ، ولى مسلما آن طور كه بايد ، حق آن را ادا نمى كند و نمى تواند معرف كاملى براى آن باشد . همانطور كه مى دانيم تدريجا روشهاى گوناگونى در تفسير قرآن پديدار شده است . قديمترين روشهاى تفسير ، تفسير مأثور است كه صرفا در تفسير آيات به نقل آنچه از رسول اكر صلى الله عليه وآله يا صحابه و تابعين ، ونزد شيعه از ائمهء اهل بيت عليهم السلام روايت شده ، اكتفار مى شده است . تفاسير مروى ز ابن عباس و شاگردان وى و از اصحاب ائمهء اهل بيت تا حدود اواخر قرن دوم و پس از آن ، از اين قبيل است . بسيارى از اين تفاسير بر معنى كلمات قرآن به نقل از آن بزرگان بسنده نموده ، جابجا شأن نزول آيات را هم اضافه كرده اند . پس از اين ، نوبت به تفاسير ادبى وكلامى مى رسد . تفاسير ادبى نخست به شرح كلمات واعراب قرآن مى پرداختند ، ولى از زمان ابوعبيده ( 110 - 209 ه . ) كه نخستين تفسير بلاغى را به نام مجاز القرآن نوشت ، تدريجا مباحث بلاغى به تفاسير ادبى راه يافت و رو به تكامل نهاد تا در قرن ششم توسط علامهء زمخشرى ( 467 -